Electron augustus 2025

Uitgelicht

Welkom in de vrije lucht

Huib PA3DSJ, Florian PB8DX en Hans PA3GXB

Op 29 juni 1945 lukte het Scheveningen Radio om voor het eerst na de Duitse bezetting met geïmproviseerde middelen weer op de 600 meterband (500 kc/s) contact te zoeken met Nederlandse schepen op zee. De vertrouwde, maar lang niet gehoorde, morse-oproep ‘CQ CQ CQ de PCH PCH PCH’, klonk die datum in de ether.
De motorsleepboot Hudson-PEUJ, die zich op dat moment ten oosten van Schotland op de Noordzee bevond, was het eerste Nederlandse koopvaardijschip dat onmiddellijk reageerde. Na eerst verbinding te hebben gemaakt met een hogelijk verbaasde operator, antwoordde hij met zijn seinsleutel de legendarische tekst, ‘Welkom in de vrije lucht’. Eerst op 16 oktober 1945, 66 maanden na vertrek uit Nederland op 16 april 1940, voor een sleepopdracht bij Dakar-Senegal, keerde de sleepboot Hudson onder commando van de legendarische kapitein Ben Weltevreden, terug in haar thuishaven Maassluis.
Nu op 29 juni, 80 jaar later, zijn vanuit de binnenhaven van Maassluis, wederom deze woorden uitgeseind. Nu vanaf de museumsleepboot “Hudson” in radioverbinding met het s.s. Rotterdam-PI4HAL. Een voormalige koopvaardij-marconist zendt vanaf de sleepboot Hudson opnieuw deze beroemde woorden de ether in.

Lees dit boeiende artikel verder in Electron vanaf pagina 352!

De weg naar Qatar – aflevering 2

Marc PA4MRC

Dit is aflevering twee van de serie waarin ik de bouw van mijnQatar Oscar 100 (QO-100) satelliet-grondstation (SGS) bespreek. Ik schrijf dit tijdens het ontwerpen en bouwen. In deze aflevering ga ik dieper in op de intermediate frequency (IF) transceiver. De smalbandige lineaire transponder van QO-100 heeft een 2400,050 – 2400,300 MHz uplink en een 10489,550 – 10489,800MHz downlink.

In de vorige aflevering vertelde ik dat ik een transverter gebruik om deze frequenties om te zetten. De transverter zet de TX van 435 MHz om naar 2400 MHz en de 10 GHz RX naar 145 MHz. Ik gebruik zelf alleen SSB, maar CW word uiteraard ook ondersteund op deze transponder.  FM is verboden op deze transponder.

Het hart van de QO-100-kit is de IF-transceiverkit. Dit is een complete shack in een waterdichte transportkoffer, inclusief een accu om een aardig tijdje ‘portable’ te kunnen werken. Mijn kit bestaat uit de volgende componenten die ik in deze aflevering zal introduceren. Ik gebruik een IC-705 als IF-transceiver. Hier ligt hij nog in afwachting van zijn definitieve plek. Maar uiteindelijk wordt hij netjes geïntegreerd. De IC-705 is een populaire HF/VHF/UHF QRP-transceiver met, voor mijn doel, maar één echte beperking: de IC-705 is niet full-duplex. Full-duplex is wel nodig om na te gaan of je carriersterk genoeg is, maar niet te sterk. Je kijkt mee naar je eigensignaal via de downlink.

Het uitgezonden signaal mag niet sterker zijn dan de bakens, want anders overstuur je de transponder. Jammer dat moderne full-duplex ‘all-mode’ transceivers eigenlijk niet meer gemaakt worden. De FT-847, bijvoorbeeld, is een populaire full-duplex radio, maar is al jaren alleen nog verkrijgbaar op de tweedehands markt. Ik heb mijn IC-705 laten ontgrendelen zodat hij ook kan zenden op niet-amateurfrequenties. Voor mijn QO-100 transverters is dat niet nodig, maar als voorbeeld: de 3cm-amateurbandis 500MHz breed. Het lukt nooit om de hele 500MHz van deze band te werken met één transverter-configuratie, maar enige tientallen megahertz is goed mogelijk. Het is dus handig als de IF-transceiver niet begrensd is.

Dit tot experimenteren uitnodigende artikel lees je verder in Electron vanaf pagina 363!