Hoog boven de aarde zendt PocketQube-satelliet SpinnyONE berichten uit

Wat enkele jaren geleden nog sciencefiction leek, is vandaag werkelijkheid geworden. Hoog boven onze hoofden draait SpinnyONE (HADES-SA) rond de aarde.

Een kleine maar opmerkelijke PocketQube-satelliet die berichten, digitale spraak en zelfs beelden naar de aarde uitzendt.

Ondanks zijn bescheiden afmetingen bewijst deze satelliet dat ruimtevaart niet langer uitsluitend is weggelegd voor grote ruimteagentschappen.

SpinnyONE, officieel bekend als HADES-SA, werd ontwikkeld door AMSAT-EA met de steun van het Britse technologiebedrijf Spinning Around. De satelliet werd op 30 maart 2026 gelanceerd aan boord van een SpaceX Falcon 9-raket tijdens de Transporter-16-missie en kreeg later de officiële OSCAR-aanduiding Spain-OSCAR 127 (SO-127). Zie ook deze website.

Klein formaat, grote mogelijkheden

De satelliet behoort tot de familie van de PocketQubes, ultrakleine satellieten die ontworpen zijn om ruimteonderzoek en educatieve projecten toegankelijker te maken. Met afmetingen van nauwelijks enkele centimeters en een massa van ongeveer 400 gram toont SpinnyONE aan dat zelfs de kleinste satellieten indrukwekkende prestaties kunnen leveren.

Maar laat je niet misleiden door zijn formaat want SpinnyONE beschikt over een uitgebreid communicatiesysteem waarmee radioamateurs wereldwijd digitale berichten kunnen ontvangen. Via een ingebouwde BBS (Bulletin Board System) kunnen gebruikers korte tekstberichten en zelfs CODEC2-spraakberichten uploaden, die vervolgens door de satelliet opnieuw worden uitgezonden. Zie ook de AMSAT website.

Berichten, digitale spraak en beelden uit de ruimte

Eén van de meest opvallende kenmerken van SpinnyONE is de combinatie van verschillende digitale transmissiemodes. Naast tekstberichten zendt de satelliet ook CODEC2-spraakberichten uit, een open-source digitale spraakcodering die speciaal ontwikkeld werd voor efficiënte radioverbindingen. Daarnaast beschikt de satelliet over een camera waarmee foto’s worden gemaakt en via het SSDV-protocol naar de aarde worden verstuurd. Deze beelden kunnen wereldwijd door radioamateurs worden ontvangen, samengevoegd en gedecodeerd tot volledige foto’s. Geeft toe: het is een bijzondere uitdaging.

De camera, geleverd door Spinning Around, fotografeert niet alleen delen van de satelliet zelf en het nieuwe antenne-ontplooiingssysteem, maar legt ook regelmatig beelden van de aarde vast. Om de paar dagen wordt een nieuwe foto gemaakt en vervolgens in kleine datapakketjes naar de aarde gezonden. Lees ook meer op deze website en op deze website.

Een uitdaging voor radioamateurs

Voor radioamateurs vormt SpinnyONE een bijzonder interessant project. De satelliet zendt uit op de 70 cm-band (namelijk op 436,875 MHz) en gebruikt efficiënte FSK-modulatie met datasnelheden tussen 200 en 1600 bps. Dankzij de relatief sterke signalen en de beperkte bandbreedte kunnen veel radioamateurs de transmissies ontvangen met eenvoudige ontvangstapparatuur, een SDR-ontvanger ofwel een conventioneel UHF-station. Zie ook de informatie op deze AMSAT pagina.

Sinds de ingebruikname delen radioamateurs over de hele wereld hun ontvangen berichten, spraakfragmenten en SSDV-beelden via netwerken zoals SatNOGS en gespecialiseerde satellietfora. Hierdoor ontstaat een unieke vorm van internationale samenwerking waarbij duizenden luisteraars bijdragen aan het verzamelen van gegevens van één kleine satelliet. Meer hierover op deze website en ook de AMSAT website.

SpinnyONE / HADES-SA (SO-127) is vrij goed zelf te ontvangen en je hebt daarvoor geen ingewikkelde satellietinstallatie nodig. De eenvoudigste opstelling bestaat uit een UHF-antenne, een SDR-ontvanger en een laptop met de decoder van AMSAT-EA.

Wat heb je nodig?

Hardware

• Een SDR-ontvanger, bijvoorbeeld een RTL-SDR.
• Een geschikte 70 cm/UHF-antenne. Een richtantenne geeft uiteraard betere resultaten dan een eenvoudige verticale antenne.
• Een pc of laptop.
• Eventueel een rotor of automatische antennebesturing, maar voor uitsluitend ontvangen is dit niet echt noodzakelijk.

De downlink van SpinnyONE zit op 436,875 MHz. De satelliet gebruikt FSK met snelheden van 200 tot 1600 baud. Voor ontvangst moet je USB gebruiken en de bandbreedte van het signaal is slechts 3,6 kHz.

Welke software?

De belangrijkste software is UZ7HO Soundmodem, waarvoor AMSAT-EA speciaal een versie voor HADES-SA/SpinnyONE beschikbaar heeft gesteld. Deze versie kan de 200- en 800-bps-pakketten demoduleren en de ontvangen gegevens verder verwerken.

Daarnaast zijn er twee hulpprogramma’s:

• AMSAT-EA HADES-SA SpinnyONE SSDV utilities — hiermee worden de ontvangen SSDV-fragmenten samengevoegd tot een JPEG-afbeelding.
• AMSAT-EA HADES-SA SpinnyONE CODEC2 utilities — hiermee worden de ontvangen digitale spraakfragmenten samengevoegd en omgezet naar een WAV-bestand.

AMSAT-EA heeft ook aparte decoders beschikbaar voor gegevens die via SatNOGS zijn opgenomen, zowel voor Windows als Linux. Lees ook meer via deze link.

Hoe gaat het praktisch in zijn werk?

De ontvangstketen ziet er ongeveer zo uit:

436,875 MHz → UHF-antenne → SDR → SDR-software → UZ7HO Soundmodem → SSDV/CODEC2 utilities

Je stemt je SDR af op 436,875 MHz USB. Omdat de satelliet snel ten opzichte van jou beweegt, moet je rekening houden met Doppler. De frequentie verschuift tijdens een passage, dus automatische Doppler-correctie met bijvoorbeeld een satelliettracker is handig.

Het ontvangen FSK-signaal wordt vervolgens door Soundmodem gedecodeerd. Daaruit kunnen onder andere telemetrie, tekst, SSDV-afbeeldingen en CODEC2-spraak komen. De officiële transmissiedocumentatie onderscheidt verschillende pakkettypes, waaronder telemetry, SSDV, CODEC2 en BBS-data.

En de foto’s?

Dat is misschien wel het leukste onderdeel. De camera aan boord van SpinnyONE maakt foto’s en verstuurt die met SSDV. Een volledige foto wordt in vele kleine datapakketjes opgesplitst. Je ontvangt dus eerst afzonderlijke fragmenten. De SSDV-software van AMSAT-EA verzamelt die fragmenten en maakt er uiteindelijk een JPEG-afbeelding van. De satelliet zendt daarnaast ook CODEC2 digitale spraak uit. De ontvangen frames kunnen met de bijbehorende software worden samengevoegd tot een WAV-bestand.

Een belangrijke tip

Je hoeft overigens niet per se zelf een passage te ontvangen om met SpinnyONE te experimenteren. Via SatNOGS kun je ook bestaande observaties bekijken en gegevens van de satelliet verzamelen. SatNOGS vermeldt SpinnyONE op 436,875 MHz met onder andere FSK 800 bps en 200 bps. Lees ook deze webpagina als ook deze AMSAT webpagina.

SpinnyONE kort samengevat:

Onderdeel	Instelling/software
Satelliet	SpinnyONE / HADES-SA / SO-127
Downlink	436,875 MHz
Modulatie	FSK
Snelheid	200–1600 bps
Ontvangstmodus	USB
SDR	RTL-SDR of vergelijkbaar
Decoder	UZ7HO Soundmodem voor HADES-SA
Foto’s	AMSAT-EA SSDV utilities
Digitale stem	AMSAT-EA CODEC2 utilities
Satelliettracking	Bij voorkeur met Doppler-correctie
Alternatief	SatNOGS

De satelliet werd op 30 maart 2026 gelanceerd en kreeg in juni officieel de OSCAR-aanduiding Spain-OSCAR 127 (SO-127). Hij is momenteel actief en zendt onder andere berichten, CODEC2-spraak en SSDV-beelden uit. Lees ook dit artikel en dit artikel.

Een blik op de toekomst

SpinnyONE bewijst dat innovatieve ruimtevaartprojecten niet noodzakelijk groot of duur hoeven te zijn. Door gebruik te maken van open protocollen zoals CODEC2 en SSDV stimuleert het project experimenten, technische ontwikkeling en internationale samenwerking binnen de radioamateurwereld. Lees ook af en toe de informatie bulletins.

Terwijl de satelliet dagelijks meerdere keren boven Europa, Amerika, Azië en andere delen van de wereld passeert, blijven zijn signalen nieuwsgierige radioamateurs uitnodigen om mee te luisteren. Zo brengt een satelliet die letterlijk in de palm van een hand past, mensen over de hele wereld met elkaar in contact.

Wanneer je een bericht van SpinnyONE succesvol ontvangt en decodeert, deel het dan met de Webredactie. Heb je een signaal van SpinnyONE ontvangen? Dan zijn we benieuwd naar jouw resultaat! Je hoeft geen uitgebreid technisch rapport te schrijven. Een korte beschrijving van je ontvangst is al voldoende.

Interessante informatie is bijvoorbeeld:

• Datum en tijd van de ontvangst
• Locatie of locator
• Gebruikte antenne
• Gebruikte SDR of ontvanger
• De gebruikte software
• De ontvangen frequentie en datasnelheid, indien bekend
• Het soort gegevens dat je hebt ontvangen: telemetrie, tekst, CODEC2 of SSDV
• Een screenshot van het ontvangen signaal of de decoder
• Een ontvangen SSDV-afbeelding
• Eventueel je eigen ervaringen of tips voor andere amateurs

Ook een kort bericht zoals “Vandaag voor het eerst SpinnyONE ontvangen met een RTL-SDR en een eenvoudige 70 cm-Yagi” met bijgevoegde foto’s kan al interessant zijn.

Van een klein signaal naar een groot verhaal

Het mooie aan amateurradio is dat een signaal dat duizenden kilometers boven de aarde vandaan komt, uiteindelijk door een eenvoudige antenne in een shack of hobbyruimte kan worden opgevangen. De SpinnyONE-missie is bovendien speciaal interessant omdat de satelliet open protocollen zoals SSDV en CODEC2 gebruikt. De SSDV-camera maakt beelden die in verschillende datapakketten naar de aarde worden gestuurd. Die afzonderlijke frames kunnen vervolgens met de beschikbare software worden samengevoegd tot een volledige afbeelding. Zie ook deze AMSAT UK informatie.

Veel succes met de ontvangst en vooral: luister goed naar de ruimte!

73 en happy decoding!

Bron: https://icmercury.com/catch-a-message-from-space/?utm_source

Met dank aan Ronny Plovie ON6CQ