Propagatienieuws – week 30 2026
Deze week in Propagatienieuws:
- HF: rustige dagen met MUF in de middag rond 17-19 Mhz;
- Tropo: condities zoeken tussen Ierland en Spanje;
- Sporadische-E: let op multi-hop-routes naar Verre Oosten en Amerika op 6m-band;
- Meteoorscatter: meteoorregens bieden kansen;
- Aurora: geen kansen door lage Kp-index;
- EME: dalende declinatie en kortere maanvensters.
Propagatienieuws wordt samengesteld door Tom Koeken (PC5D).
HF
De activiteit op de zon was afgelopen week over het algemeen rustig: slechts enkele inactieve zonnegebieden, slechts een paar C-flares per dag en één M-flare. De zonneflux daalde hierdoor tot waarden rond de 100. Een coronaal gat in combinatie met een CME veroorzaakte zondag 12 juli een zwakke magnetische storm, waarna het overwegend rustig bleef. De MUF boven Midden-Europa bereikte waarden tot maximaal 22 MHz. Maar dankzij een terugkerende sporadische E-laag waren tijdens het IARU-HF-kampioenschap afgelopen weekend verbindingen op alle banden mogelijk. De winnaars van het World Radio Team Championship konden vorige week toch 5.800 QSO’s te maken in 24 uur. Uit een analyse blijkt dat de 20 m-band het beste scoorde, op de voet gevolgd door de 15 m- en 40 m-band. De overheersende modus was CW.
Tip Solarham.com: De rook van bosbranden die vanuit Ontario de VS binnenstroomt, heeft de afgelopen week de luchtkwaliteit ernstig aangetast. Daarnaast zorgt deze rook ervoor dat precies de juiste hoeveelheid zonlicht wordt gefilterd, waardoor de zon aan de hemel eruitziet als een feloranje bol. Dan Arman uit Michigan heeft deze foto vrijdagochtend met zijn mobiele telefoon gemaakt, waarop het zonnevlekgebied (AR 4489) duidelijk te zien is https://solarham.com/pictures/2026/jul17_2026_smoke.png
HF-vooruitzichten
Enkele actieve gebieden worden weer zichtbaar aan de naar ons gerichte kant van de zon: met name AR 4478 vertoont een hoge magnetische complexiteit. Daarom wordt een toename van de zonneactiviteit verwacht; de zonneflux zou in de loop van de week kunnen stijgen naar 135 (of iets daarboven), wat waarschijnlijk zal leiden tot langere openingen op 15 m; ook zou de 20-m-band in de tweede helft van de nacht slechts kortstondig moeten sluiten. Grotere F2-openingen op 12 en 10 m zijn vanwege de zomerse omstandigheden in de ionosfeer vrij onwaarschijnlijk (waarschijnlijk pas weer in september), terwijl boven de Middellandse Zee de MUF op sommige dagen laat in de middag 28 MHz en meer bereikt en daarmee DX-verbindingen over grote afstanden op 10 m in zuidelijke richting mogelijk maakt — doorslaggevend is de MUF op het eerste reflectiepunt.
Over het algemeen betekent dit voor de komende dagen rustige, stabiele ionosferische omstandigheden. De MUF ligt ’s middags meestal rond de 17–19 MHz, de zon is rustig en het magnetisch veld is stabiel. Daardoor zijn de 20 m- en 17 m-banden de meest betrouwbare DX-banden, terwijl de 15 m- en 10 m-banden eerder sporadisch open gaan. ’s Avonds loont het de moeite om 40/30 m in de gaten te houden. De huidige onweerssituatie maakt 60/80/160 m-DX moeilijk.
Tropo
Een lagedrukgebied ten noorden van Polen zorgt voor lucht uit noordelijke richting. Tropocondities moeten we daardoor eerder zoeken tussen Ierland en Spanje. Dichter bij huis is tropo hooguit redelijk boven de Noordzee tijdens perioden met minder wind. Voorlopig wordt er nog geen noemenswaardige neerslag verwacht en daarmee zijn de kansen op regenscatter minimaal.
Sporadische-E.
Gezien het verband tussen sporadische E en straalstromen, wijzen de patronen van de straalstromen in de bovenste luchtlagen op gunstige routes naar het zuidoosten, de Balkan in, en vervolgens naar het noordoosten en Scandinavië voor sporadische E. Let op mogelijkheden voor multi-hop-routes naar het Verre Oosten in de ochtend op de 6m-band en later op de dag naar de Verenigde Staten; deze zijn de laatste tijd erg goed geweest.
Meteoorscatter
Er zijn momenteel ongeveer drie meteorenregens die een ruime periode van activiteit bieden voor meteorscatter en langdurige ionisatie leveren als brandstof voor sporadische E.
Aurora
Voor Aurora is de Kp-index voorlopig veel te laag.
EME
Voor EME-operators daalt de declinatie van de maan weer en is het perigeum op maandag 13 juli gepasseerd, waardoor de duur van de maanvensters korter wordt en de padverliezen toenemen. De hemelruis op 144 MHz is laag en neemt toe tot matig op donderdag 23 juli.
Over zonnefluxindex, zonnevlekkengetal en Kp-index
De zonnefluxindex (SFI) is een maat voor de ionisatiegraad van de ionosfeer. De SFI heeft een waardenbereik van 50 tot 300. Lage waarden signaleren doorgaans slechte of matige HF-condities en hoge juist goede (een hoge MUF). Tijdens de piek van een zonnevlekkencyclus meten we waarden van meer dan 200, met kortdurende uitschieters naar 300.
Het zonnevlekkengetal is een maat voor de activiteit van de zon. Ook nu geldt, hoe hoger de waarde, des te gunstiger voor de HF-propagatie (op hogere banden). De zonneactiviteit kan als volgt ingedeeld worden aan de hand van het zonnevlekkengetal: laag: 0-30, gematigd: 30-60, hoog: 60-90, zeer hoog: 90-120, intensief: > 120.
De Kp-index is een maat voor de magnetische fluctuaties in de ionosfeer. Lage waarden zijn gunstig voor de HF-propagatie. Vanaf een waarde van 2 beginnen HF-condities te degraderen. Boven de 5 is er sprake van ernstige verstoring en vanaf 7 kunnen zelfs radio-blackouts voorkomen, waarbij HF-communicatie volledig uitvalt. Bij hogere Kp-indexwaarden (vanaf ongeveer 3) neemt de kans op aurora overigens toe.
De beste HF-condities op de hogere banden zijn dus te verwachten bij een hoge zonnefluxindex, een hoog zonnevlekkengetal en een lage Kp-index.
Over maximaal bruikbare frequentie (MUF) en kritische frequentie
De maximaal bruikbare frequentie (MUF) is de frequentie waarbij de verwachting is dat radiosignalen nog zullen reflecteren tegen de ionosfeer. Voor paden korter dan 3000 km zal de MUF lager zijn omdat de opstralingshoek steiler is, waardoor radiosignalen makkelijker door de ionosfeer heen dringen.
De frequentie waarbij nog reflectie optreedt terwijl de opstralingshoek 90 graden is (verticaal), heet de kritische frequentie.
Tom PC5D stelt het propagatienieuws samen. Bij de samenstelling maakt hij onder andere gebruik van de voor Nederland relevante informatie uit de volgende bronnen: het wekelijkse RSGB Propagation News, DX Info Centre, HF-Referat DARC, Poollicht.be, Make More Miles on VHF, Met Office en NOAA. Propagatienieuws maakt ook deel uit van het radiojournaal van de Zuid-Limburgse zondagochtendronde. De audio-opname van deze ronde is terug te luisteren op a22.veron.nl.
VERON
